معنى معروف امروز يعنى گمان بوده باشد ، اشاره به اينكه توجه به قيامت آن چنان در روح و جان انسان اثر مىگذارد كه حتى اگر كسى گمان به آن داشته باشد و احتمال وجود چنين روزى را بدهد بايد از انجام كارهاى خلاف خوددارى كند ، تا چه رسد به اينكه يقين داشته باشد ، و اين همان چيزى است كه در ميان دانشمندان به عنوان « دفع ضرر مظنون » يا « دفع ضرر محتمل » معروف شده است ، و مفهوم اين سخن آن خواهد بود كه اين گنهكاران بىپروا و بىباك نه تنها يقين به قيامت ندارند بلكه گمان آن را نيز ندارند ( ولى تفسير اول با دلائلى كه گفته شد مقدم است ) . مهم اين است كه واژه « ظن » به گفته « راغب » در « مفردات » در اصل اسم براى آن حالتى است كه از وجود قرائنى در فكر انسان حاصل مىشود اگر نشانه‌ها قوى باشد علم و يقين مىآورد ، و اگر نشانه‌ها ضعيف باشد از حد گمان بالاتر نمىرود ( 1 ) . بنا بر اين واژه مزبور بر خلاف آنچه امروز در ميان ما معروف است مفهوم گسترده اى دارد كه هم « علم » و هم « گمان » را شامل مىشود ، و گاه در اين ، و گاه در آن به كار مىرود . نكته : كمفروشى از عوامل فساد در ارض . در آيات قرآن مجيد كرارا از كمفروشى نكوهش شده ، گاه در داستان شعيب ع در آنجا كه قوم را مخاطب ساخته ، مىگويد : أَوْفُوا الْكَيْلَ وَلا تَكُونُوا مِنَ الْمُخْسِرِينَ وَزِنُوا بِالْقِسْطاسِ الْمُسْتَقِيمِ وَلا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْياءَهُمْ وَلا تَعْثَوْا فِي الأَرْضِ مُفْسِدِينَ : « حق پيمانه را ادا كنيد ، و ديگران

--> ( 1 ) مفردات ماده ظن .